Dr. Gülnur ÖzdilDr. Gülnur ÖzdilMatematik Eğitimi (Ph.D.)
← Matematik Makale Arşivine Dön
Akademik · Ortaokul & LiseMatematik Eğitim Bilimleri: Değerlendirme Okuryazarlığı ve Öğretim Deneyi

Matematik Eğitiminde Ölçme-Değerlendirme Okuryazarlığı, Öğretim Deneyi ve Analitik Rubrik Tasarımı

MAKALE ÖZETİ (ABSTRACT):Dr. Gülnur Özdil'in 2025 doktora tezi ve TUJME (2023) / OJER (2022) makaleleri doğrultusunda; ortaokul ve lise matematik derslerinde süreç odaklı biçimlendirici değerlendirmeyi, kavram yanılgısı analizini ve dereceli puanlama anahtarlarını (rubrik) inceliyoruz.
Yazar: Dr. Gülnur Özdil (Ph.D.)··Okuma Süresi: 2 dk (287 kelime)·TDK Terim & Svelte 5 Simülatör
SVELTE 5 ETKİLEŞİMLİ MATEMATİK LABORATUVARI

Canlı Svelte 5 Uygulaması: Matematik Eğitim Bilimleri: Değerlendirme Okuryazarlığı ve Öğretim Deneyi

Doktora Tez Modeli · Öğretim Deneyi

Doktora Tezi (2025) & TUJME (2023) Uygulaması: Matematik öğretiminde yalnızca sonuca puan vermek yerine, öğrencinin problem çözme basamaklarını 1 ile 4 arasındaki analitik ölçütlerle değerlendiren Dereceli Puanlama Anahtarı (Rubrik) simülatörü.

1. Problemi Anlama ve Verileri Temsil Etme (Ağırlık: %25)
2. Matematiksel Strateji ve Model Kurma (Ağırlık: %30)
3. İşlem Doğruluğu ve TDK Terim Kullanımı (Ağırlık: %25)
4. Sonucu Yorumlama ve Sağlama (Öz-Değerlendirme) (Ağırlık: %20)
ŞEKİLLENDİRİCİ (FORMATİF) PEDAGOJİK GERİ BİLDİRİM

Gelişen Kavramsal Düzey: Matematiksel strateji doğru kurulmuş ancak sonucun gerçek yaşam bağlamında sağlaması ve yorumlanması aşamasında yönlendirici ipucu verilmelidir.

Analitik Rubrik Puanı 77,5 / 100

Giriş: Matematikte Ölçme Neden Yalnızca Not Vermek Değildir?

Ortaokul ve lise öğrencileri için matematik sınavları çoğu zaman yalnızca doğru cevabın işaretlendiği veya işlem sonucunun kontrol edildiği bir sıralama süreci olarak algılanır. Oysa Kastamonu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nde tamamladığımız doktora tez araştırmamız (2025) ile Turkish Journal of Mathematics Education (TUJME, 2023) ve Osmangazi Journal of Educational Research (OJER, 2022) dergilerinde yayımlanan çalışmalarımız, ölçme ve değerlendirmenin asıl gücünün öğrenmeyi şekillendiren (formatif) tanılayıcı işlevinde yattığını göstermektedir.

Yukarıdaki Svelte 5 Analitik Rubrik Simülatörü ile bir matematik probleminin çözümünü dört ayrı pedagojik boyutta puanlayabilir ve her düzeyin öğrenciye nasıl geri bildirim ürettiğini inceleyebilirsiniz.

1. Sonuç Odaklı Ölçmeden Süreç Odaklı Değerlendirmeye Geçiş

Geleneksel değerlendirmede bir öğrenci işlemin son basamağında basit bir toplama hatası yaptığında tüm puanını kaybedebilir veya ezberlediği bir formülle kavramsal anlamını bilmeden doğru cevaba ulaşabilir. Sınıf İçi Değerlendirme Okuryazarlığı (Classroom Assessment Literacy) yüksek bir matematik öğretmeni ise öğrencinin çözüm kağıdında şu dört temel boyutu arar:

  1. Problemi Anlama ve Temsil Etme: Öğrenci verilenleri ve istenenleri tablo, şekil veya cebirsel değişkenlerle doğru ifade edebildi mi?
  2. Matematiksel Strateji ve Model Kurma: Problemin çözümüne götürecek doğru bağıntıyı (örneğin Pisagor, doğrusal denklem veya PDÖ alan modeli) kurgulayabildi mi?
  3. İşlem Doğruluğu ve TDK Matematik Dili: Sembolleri (=, ≈, Δ) ve matematiksel terimleri doğru anlamlarıyla kullandı mı?
  4. Sonucu Yorumlama ve Sağlama (Öz-Değerlendirme): Bulduğu sayısal sonucun gerçek yaşam bağlamında mantıklı olup olmadığını kontrol etti mi?

2. Öğretim Deneyi (Teaching Experiment) Bulguları

Doktora araştırmamızda yürütülen öğretim deneyi oturumları, matematik öğretmen adaylarının açık uçlu görevler ve analitik rubriklerle çalıştıklarında öğrencilerin kavram yanılgılarını (örneğin kesirlerde pay ve payda ilişkisini veya geometride çevre-alan ayrımını) çok daha erken aşamada teşhis edebildiklerini kanıtlamıştır. Öğrenciler de kendilerinden hangi değerlendirme ölçütlerinin beklendiğini şeffaf bir rubrikle önceden bildiklerinde matematik kaygıları azalmakta ve problem çözme öz-yeterlikleri yükselmektedir.